Relikwie: jak zdobywano, sprzedawano i podrabiano święte przedmioty
Zacznę może od tego, że relikwia, relikwii nie równa. Wiem jeśli nie ma się pojęcia specjalnie na ten temat może wydać się to stwierdzenie trochę dziwne. Jednak jak w życiu bywa nic nie jest takie proste jak nam bym się mogło wydawać. Do tego moim zdaniem to, był to trochę szemrany biznes. Dlaczego tam myślę? Dowiecie cię z artykułu poniżej.
Czym jest relikwia?
Słowo “relikwia” wywodzi się od łacińskiego reliquiae. Wyrażenie to oznacza szczątki, pozostałości. W kontekście religijnym dotyczą one osób świętych. Czyli w praktyce mówimy o wszystkim co pozostało po osobie uznaj za świętą. Relikwią więc może być ubranie, list, część ciała itp. (i tak w średniowieczu i później były podwójne standardy jeśli chodzi o chowanie zmarłych).
Kult relikwii dotyczy różnych grup religijnych. Muzułmanie np. pielgrzymują do kamienia Hadżar, mieszczącego się w meczecie Kaaba w Mekce. Buddyści zaś czczą ząb Buddy.
W przypadku chrześcijaństwa katolicy i prawosławni mają ich całkiem sporo. Protestantyzm jednak odrzucił je całkowicie.
Dlaczego powstawały relikwie?
W średniowieczu i w późniejszym okresie relikwie były uważane za coś świętego. Mogącego dokonać cudu (np. uzdrowić, przynieść pomyślność) no i nie oszukujmy się świątynie, które miały relikwie były częściej odwiedzane. Należy pamiętać, że w średniowieczu medycyna cofnęła się w rozwoju i śmiertelność wzrosła.
Kościół zaś za pomocą relikwii i pielgrzymki często obiecywał uzdrowienie. Powodowało to, że ludzie
Jakie są rodzaje relikwii?
Relikwie możemy podzielić na trzy grupy:
- I stopnia: Zaliczają się do niej części ciała (np. kości, krew, włosy, skóra).
- II stopnia: Przedmioty używane przez osobę uznaną za świętą podczas życia (np. odzież, narzędzia).
- III stopnia: Przedmioty, które dotknęły I lub II stopnia. Mogły powstać np. poprzez położenie przedmiotu na grobie świętego. Oznacza to, że taką relikwią mogła stać się dowolna rzecz, na którą mógł być popyt.
Teraz jeśli usłyszycie, że ktoś kiedyś sprzedawał szczeble od drabiny, która przyśniła się św. Jakubowi wiecie jakiego typu mogła to być relikwia. I, że choć ludzie mogli wierzyć w ich moc to było 100% oszustwo.
Jak zdobywano relikwie?
Skoro już wiemy czym są relikwie i na jakie rodzaje się one dzielą pora zastanowić się jak je pozyskiwano lub wytwarzano. Bo nie oszukujmy się biorąc pod uwagę ilość relikwii jaka była dostępna na rynku przekracza fizyczne normy.
- Ekshumacja i dzielenie ciał: po uznaniu świętości ciało było “dzielone na części”. Części ciała były następnie sprzedawane wiernym.
- Wyprawy krzyżowe i łupy wojenne: podczas wypraw krzyżowych docierano np. do ziemi świętej skąd przywożono szczątki apostołów. Rabowano też świątynne, które mogły posiadać różne relikwie.
- Kupno i wymiana: możni ludzie i kler wymieniał się czasem między sobą relikwiami.
- Kradzieże z jednego miejsca do drugiego,
- Tworzono nowe relikwie np. II i III stopnia.
To były uznawane przez kościół metody. Relikwie były jednak tak popularnym towarem, że zaczęto je również podrabiać.
Przykłady relikwii
Jak nietrudno się domyśleć relikwii jest bardzo dużo. Chociaż czasem tak się do nich przyzwyczailiśmy, że nawet nie bierzemy pod uwagę iż to są relikwie zwłaszcza, że opinie na ten temat bywają różne. Jako przykłady warto wymienić:
- Całun Turyński, (choć ten fakt jest kwestionowany)
- Święty Graal (ten z Wenecji),
- Korona cierniowa (Paryż),
- Święte gwoździe, (te, którymi miano przybić Jezusa do krzyża)
- Włócznia Longina,
- Głowa Jana Chrzciciela, (Rzym, Amiens, inne miejsca – a powinna być tylko jedna)
W moim parafialnym kościele też jest relikwia – fiolka krwi Jana Pawła II.
Jak widać powyższe przykłady są dość problematyczne, nie możemy do końca bowiem potwierdzić, która relikwia jest prawdziwa. Naturalnie ludzie mają tylko jedną głowę, ale nie jesteśmy dziś w stanie w 100% określić, która jest prawdziwa (minęło za dużo czasu).
Relikwie i biznes
Duże zainteresowanie relikwiami sprawiło, że czarny rynek relikwii zaczął kwitnąć już miedzy IX–XII wiekiem. Handlarze sprzedawali wiec np. zęby różnych zmarłych jako zęby św. apostoła (w ilości wielokrotnie przewyższającą tą realną), szczeble od drabiny Jakubowej (wystarczające na wiele drabin).
Już w XVI wieku Erazm z Rotterdamu zwrócił uwagę, że z kawałków “Krzyża Chrystusa” krążących po Europie można by zbudować statek. Pomimo to, biznes kwitł.
Kościół oficjalnie próbował coś z tym zrobić, ale w wielu przypadkach sam czerpał z takiej sytuacji zyski. Jednocześnie jednak starał się by nie wymknęło się to wszystko spod kontroli (z różnym wynikiem).
źródła:
- https://dorzeczy.pl/religia/380383/czym-sa-relikwie-na-czym-polega-kult-relikwii.html
- https://pl.wikipedia.org/wiki/Relikwie
- https://joemonster.org/art/77871/Relikwie_chrzescijanskie_jak_zdobywano_sprzedawano_i_podrabiano_swiete_przedmioty
- https://www.polityka.pl/tygodnikpolityka/spoleczenstwo/1515108,1,jak-powstaja-relikwie.read
zdjęcia źródło:
W branży IT jestem już od 2007 roku. W tym czasie zajmowałam się głównie tematyką pozycjonowania i budowy stron internetowych. Hobbistycznie zajmuje się fotografią, podróżami (głównie tymi mikro). Interesuje się mitologią (Nordycką, Grecką i Rzymską) i historią.
