Selkie – mityczne istoty
Selkie w mitologii to istota, która z foki potrafi zmienić się w człowieka i na odwrót. Istoty te czyniły to poprzez zdjęcie lub założenie specjalnej „foczej skóry jak szaty”. Historię o nich można spotkać w różnych miejscach na świecie.
Co to są selkie?
Najlepiej powiedzieć, że Selkie to ludzie foki. Zarówno kobiety jak i mężczyźni. Zazwyczaj związki z nimi kończą się źle. Bo wcześniej czy później Selkie będzie chciał / chciała wrócić do morza. W mitach istoty te są piękne i uwodzicielskie. Mają jednak podwójną naturę – mogą pomóc lub zaszkodzić.
Istoty te podobne są trochę do syren, ale nie są one tym samym typem istot. Mylone też bywają z Finfolk (zmienno-kształtnym czarodziejami z mitów).
Jak wspomniałam wcześniej podania o nich pojawiają się w wielu mitach, zwłaszcza jednak celtyckich i nordyckich. Samo określenie selke pochodzi zaś od szkockiego określenia na foki.
Według wierzeń na szkockich wyspach północnych żyło wiele fok mogących zmienić się w człowieka.
Legenda o selkie?
Według jednej z legend rybak zakochał się w pięknej kobiecie. Śledząc ją odkrył, że jest ona selkie. By została ona z nim na zawsze postanowił ukraść jej „szatę”. Następnie miał on ją poślubić i mieć z nią kilkoro dzieci.
Pewnego dnia kobieta znalazła w kufrze swoją „szatę” i wróciła do morza. Porzucając tym samym swoją rodzinę na lądzie. Zrozpaczony rybak starał się ją odnaleźć, ale trafił tylko stado fok.
W innej wersji legendy to kobieta selkie zakochuje się w mężczyźnie i dla niego porzuca swoje dotychczasowe życie. Ukrywa ona przed nim swoje pochodzenie i razem zakładają rodzinę. Z czasem jednak coraz bardziej tęskni za morzem. Ostatecznie porzuca rodzinę i ponownie staje się foką.
Dzieci selkie i człowieka
W wielu mitach pojawia się motyw dziecka, potomka selkie i człowieka. Takie dzieci miały ponoć różnić się od innych. Mogły mieć one inny kolor skóry czy coś co można określić jak zmiany anatomiczne (np. błonę pomiędzy palcami, dziwne narośle).
Takie dziecko według mitu również mogło usłyszeć głos wołający je do morza. I samemu stać się selkie.
Pochodzenie mitu o selkie
Słyszałam kilka wytłumaczeń mitu o selkie według jednego z nich mieli to być upadli aniołowie, którzy zostali za karę zmuszeni do takiego życia. Prawdopodobnie motyw ten pojawił się pod wpływami chrześcijaństwa.
Opowieści o selkie mogły być też formą wytłumaczenia śmierci kobiety w połogu. Mówiło się, że ona nie umarła a ubrała szatę i odpłynęła z fokami.
Bycie potomkiem selkie i człowieka miało też tłumaczyć anomalie w wyglądzie niektórych ludzi oraz niektóre choroby. Trzeba pamiętać, że wiedza o medycynie w tamtych czasach często nie była zbyt duża.
Istnieje również teoria, że ludzie pomylili podróżników pochodzenia fińskiego i lapońskiego (noszących focze skóry jako część ubioru) z prawdziwymi fokami. Mieli oni również pływać na kajakach, które zanurzały się w wodzie. Co mogło dawać wrażenie, że znikają oni w morskich głębinach.
Motyw selkie w kulturze
Opowieść o selkie w kontekście baśni pojawia się w wielu różnych książkach, filmach jak i serialach. Przykładowo:
Sekrety Morza (Song of the Sea) – bajka, w której dwoje dzieci (brat i siostra) odkrywa, że ich matka jest selkie. I co istotne nie tylko ona.
Ondine – młoda kobieta łapie się w sieć rybaka.
Selkie – młody chłopak odkrywa, że jest selkie (film australijski).
Nie z tego świata – motyw selkie pojawił się również w tym serialu.
źródła:
- https://www.wildernessireland.com/blog/irish-myths-legends-selkies/
- https://en.wikipedia.org/wiki/Selkie
W branży IT jestem już od 2007 roku. W tym czasie zajmowałam się głównie tematyką pozycjonowania i budowy stron internetowych. Hobbistycznie zajmuje się fotografią, podróżami (głównie tymi mikro). Interesuje się mitologią (Nordycką, Grecką i Rzymską) i historią.
