Nazwy dni tygodnia – Co oznaczają?

Czas czytania: 4 minuty

Czy zastanawiałaś się kiedyś skąd wzięły się nazwy dni tygodnia? Pewnie do momentu gdy zaczniesz uczyć się języków obcych nie specjalnie na to zwróciłeś uwagę. Nazwy dni tygodnia jak i miesięcy często przyjmujemy jako coś oczywistego. Dlatego poznanie ich innych nazw czasem to jak zimny prysznic.

Wbrew pozorom temat ten jest jak rzeka, bardzo dużo i długo można by o nim mówić. Dlatego skupię się głównie na Europie. A dokładniej na popularnych językach z jej strefy wpływów.

Ilość dni w tygodniu

Dla osób urodzonych w współcześnie w krajach chrześcijańskich naturalną rzeczą jest iż mamy 7 dni w tygodniu. Jednak w innych kulturach ta liczba może być zupełnie inna.

A skąd to się w chrześcijaństwie wzięło? Jak w wielu przypadkach od Imperium Rzymskiego. Jednak to nie oni go wymyślili, tylko przyjęli w ramach jednej z reform. Pierwotnie bowiem ich tydzień miał osiem dni. Chociaż z tego co czytałam to w cale nie było takie proste (bo liczba ta ponoć była zmienna).

Siedmiodniowy tydzień wymyślili Babilończycy. To od nich przejęli go Żydzi.

Nazwy dni tygodnia w krajach słowiańskich

W wielu krajach słowiańskich (takich jak Polska) gdzie chrześcijaństwo zdominowało poprzednią wiarę to właśnie ono miało wpływ nazewnictwo dni. I co istotne np. w Polsce jeszcze do niedawana 1 dniem tygodnia była Niedziela. Co miało dość duży wpływ na nazwy dni tygodnia.

I tak mamy w języku Polskim:

• Poniedziałek – czyli dzień po niedzieli
• Wtorek – wtórny dzień po niedzieli
• Środa – środkowy dzień tygodnia,
• Czwartek – czwarty dzień po niedzieli
• Piątek – piąty dzień
• Sobota – nazwa ta pochodzi od szabatu, czyli dnia kiedy to żydzi obchodzą swoje święto, jest to też dla nich dzień odpoczynku.

Obecnie kiedy niedziela to 7 dzień a nie pierwszy znaczenie nazw dni tygodnia jako odliczanie trochę straciło na znaczeniu.

Ta sama zależność widoczna jest również w innych słowiańskich językach takich jak:

Oczywiście nie nie dotyczy to wszystkich słowiańskich języków.

Dni tygodnia w innych krajach Europy

Co jednak warto wiedzieć, to że np. w krajach germańskich czy anglosaskich pomimo wprowadzenia chrześcijaństwa dni tygodnia nie zostały aż tak brutalnie podporządkowane tej zasadzie. Odwołują się one czasem nawet do dawnych bóstw, pogody czy planet.

Języki germańskie

Na warsztat weźmy naszego sąsiada Niemcy. W języku Niemieckim dni tygodnia to:

• Sonntag (niedziela) – dzień słońca. W języku Niemieckim słowo Sonne oznacza słońce, tag zaś to dzień
• Montag (poniedziałek) – dzień księżyca, jednak w mitologii germańskiej księżyc też był bóstwem – Máni,
• Dienstag (wtorek) – uosabiany jest z dniem Tyra i jego rzymskim odpowiednikiem Marsem
• Mittwoch (środa) – w języku Niemieckim jest to dosłownie środkowy dzień. Dzień ten jednak poświęcony jest Wodanowi znanemu też jako Odyn,
• Donnerstag (czwartek) – dosłownie dzień boga Thora, zwanego także Donarem, od imienia tego boga pochodzi określenie grzmot,
• Freitag (piątek) – to dzień bogini Frigg lub Frei, określeniem Frigg była także w krajach anglosaskich planeta Wenus.
• Samstag (sobota) – dzień saturna, gr. Κρόνος Krónos, z łac. sator „siewca” w późniejszym czasie utożsamiany z Kronosem

Języki grecko-rzymskie

Nieco inaczej wygląda to w krajach o tradycji grecko-rzymskiej, to znaczy część dni nadal pochodzi od tych samych bóstw jednak noszą oni czasem inne imiona. Dni tygodnia wywodzą się tam od:

• Księżyc (Luna) → Poniedziałek
• Mars → Wtorek
• Merkury (Mercurius)→ Środa
• Jowisz (Jupiter)→ Czwartek
• Wenus (Venus) → Piątek
• Saturn (Saturnus)→ Sobota
• Słońce (Sōl) → Niedziela

---

To oczywiście tylko przykłady. Na świecie jest wiele różnych języków. A pokazane powyżej podobieństwa wynikają w dużym stopniu z faktu, że są to języki Europejskie. Wiele Europejskich języków się ze sobą mieszało.

W innych częściach świata dni tygodnia mogą więc nosić inne nazwy.

źródło:

• https://pl.wikipedia.org/wiki/Nazwy_dni_tygodnia
• https://sjp.pwn.pl/zasady/Nazwy-dni-tygodnia;629422.html